Odczuwana sytuacja
Coś jest obecne, choć jeszcze nie ma wyraźnego kształtu.
OCZYSZCZANIE PRZESTRZENI · A PROCESS MODEL
Prześwit.
Proces zmiany.
Przez najbliższe trzy lata przyglądamy się oczyszczaniu przestrzeni i procesowi zmiany. Blisko doświadczenia. W dialogu z A Process Model Eugene’a Gendlina.
INSTYTUT OBECNOŚCI · 2026–2029↓
01 — KIERUNEK INSTYTUTU
Zatrzymać się przy zmianie,
zanim stanie się historią.
Prześwit to badanie focusingu: oczyszczania przestrzeni i procesu zmiany. Jest teraz jednym z głównych celów Instytutu Obecności. Przez najbliższe trzy lata będziemy obserwować, jak praktyka oczyszczania przestrzeni wiąże się z odczuwaniem ciała, relacją do własnych spraw i pojawianiem się nowych możliwości działania.
W centrum programu jest focusing — kontakt z odczuwanym doświadczeniem. Interesuje nas to, co wydarza się po pojedynczej praktyce, i to, co staje się widoczne dopiero z czasem. Wracamy do tych samych pytań, pozostawiając miejsce na różnicę, zatrzymanie i zaskoczenie.
3lata obserwacji
6wymiarów doświadczenia
1proces, wiele możliwych dróg
02 — A PROCESS MODEL
Życie niesie
swój następny krok.
U Gendlina ciało i otoczenie tworzą żywy proces. Doświadczenie zawiera możliwości dalszego rozwoju, zanim potrafimy je wyraźnie nazwać.
Carrying forward nazywa takie rozwinięcie, które pozostaje w ciągłości z odczuwanym doświadczeniem, a zarazem je zmienia. Może przyjść jako trafniejsze słowo, gest albo nowy sposób działania.
Bliżej myśli GendlinaKontakt i odpowiedź
Słowo, obraz lub gest spotyka to, co odczuwane.
Poruszenie
Zmienia się sposób, w jaki ciało niesie sytuację.
Dalsze życie
Z tego miejsca może wyłonić się kolejna możliwość.
To orientacyjny sposób opowiedzenia idei, nie sztywny schemat etapów. Karta KOP rejestruje wybrane opisy doświadczenia. Jej wynik nie potwierdza sam w sobie carrying forward.
03 — JAK BADAMYSześć spojrzeń.
Sześć spojrzeń.
Jedno doświadczenie.
Prześwit — Karta Oczyszczonej Przestrzeni. Krótki zapis po praktyce, do którego uczestnik wraca po kolejnych spotkaniach.
WYMIAR 1 / 6 · Zamieszkanie
Czy mogę poczuć siebie od środka?
Zaczynamy od cielesnego odczuwania. Obserwujemy, czy pojawia się kontakt z ciałem i gdzie jest on najbardziej wyraźny.
CO OBSERWUJEMY
Kontakt z ciałem i lokalizacja odczucia.
Blisko chwili praktyki
Pomiar przed, jeśli został wykonany, pozwala opisać zmianę samopoczucia i obciążenia. Nie odtwarzamy go z pamięci po spotkaniu.
Powtarzane obserwacje
Kolejne zapisy pokazują przebieg doświadczenia. Pojedyncza karta pozostaje jednym momentem, a nie oceną całej osoby.
Dobrowolne odpowiedzi
Każde pytanie można pominąć. Brak odpowiedzi pozostaje brakiem danych i nie jest zamieniany w zero.
04 — OTWARTE WYNIKITo, co już widać.
Wyniki wstępneTo, co już widać.
I to, na co czekamy.
ZA KAŻDYM ZAPISEM JEST CZYJEŚ DOŚWIADCZENIECo wydarza się,
Co wydarza się,
kiedy dajemy sobie chwilę?
Po praktyce uczestnicy zatrzymują się jeszcze na moment i zapisują, jak im było. Czy udało się poczuć ciało? Czy przy swoich sprawach pojawiło się trochę miejsca? Czy coś nowego przyszło samo — słowo, obraz, mały krok?
Poniższe wyniki zbierają te odpowiedzi. Jedna karta to jeden zapis po praktyce. Ta sama osoba może wracać do karty po kolejnych spotkaniach. Dzięki temu możemy przyglądać się doświadczeniu w czasie, z miejscem zarówno na zmianę, jak i na jej brak.
Wszystkie praktyki łącznie12 osób · 20 kart
Każda osoba jest liczona raz w łącznej liczbie. Może występować w kilku grupach.
Praktyka własna · pełne karty
Poniżej oglądasz wybrany rodzaj praktyki. Liczba osób mówi, ile różnych osób wniosło swój zapis; liczba kart — ile ukończonych zapisów powstało. Nie każde pytanie otrzymało odpowiedź, dlatego przy poszczególnych wynikach liczby mogą być mniejsze.
Każda z tych osób dołożyła własną perspektywę. W średniej każda ma taki sam udział.
Każda karta zatrzymuje jeden moment po praktyce. Jedna osoba może mieć kilka takich zapisów.
Samopoczucie po praktyce było średnio wyższe o 1 pkt. Porównujemy odpowiedzi przed i po na skali 0–10; każda osoba ma równy udział w średniej.
Obciążenie po praktyce było średnio mniejsze o 3,8 pkt. Porównujemy odpowiedzi przed i po na skali 0–10; każda osoba ma równy udział w średniej.
CHWILA PO ZNALEZIENIU UCHWYTU LUB OBRAZU
Odczuwany spokój
Czasem, gdy znajdziemy słowo lub obraz pasujący do tego, co czujemy, pojawia się chwila oddechu. W karcie pytamy, na ile właśnie wtedy był odczuwalny spokój.
W tej grupie średni wynik wynosi 6,85 na 10. Opisuje spokój w tym konkretnym momencie praktyki. Żeby powiedzieć, ile spokoju przybyło, potrzebowalibyśmy także jego pomiaru przed praktyką.
0 — spokój nie był odczuwalny · 10 — był bardzo wyraźny.6,85 / 10Liczba osób: 11 · zapisów: 15Średnia z odpowiedzi uczestników
SZEŚĆ SPOJRZEŃ NA DOŚWIADCZENIE
Co działo się w trakcie praktyki?
Każdy z tych obszarów przybliża inny fragment doświadczenia: od kontaktu z ciałem, przez zrobienie miejsca swoim sprawom, po powrót do codzienności. Proces może się zatrzymywać, wracać i rozwijać we własnym rytmie.
Profil doświadczenia powstaje z odpowiedzi na kilka pytań w każdej części pełnej karty.
Jak czytać liczby i paski?
Odpowiedzi przekładamy na skalę od 0 do 3, według zasad właściwych dla każdego obszaru. Długość paska pokazuje średni wynik w tej skali — nie procent uczestników.
Na przykład wynik 2,36 mieści się między poziomami 2 a 3. Nie znaczy, że każda osoba przeżyła to samo. Podobna średnia może powstać z różnych doświadczeń.
Wyższa liczba nie jest oceną człowieka ani miarą wartości praktyki. Nawet zero może mieć różne znaczenia: przy „Odłożeniu” w pełnej karcie może oznaczać, że nie pojawiły się żadne sprawy do odłożenia.
Jeśli ktoś wypełnił kilka kart, najpierw liczymy średnią tej osoby. Dopiero potem łączymy wyniki wszystkich osób. Dzięki temu częstsze wypełnianie kart nie daje większego wpływu na wspólny wynik.
01Zamieszkanie1,7 / 3
Poczuć, jak mi jest w ciele
Zanim zaczniemy szukać rozwiązania, możemy zatrzymać się przy sobie: zauważyć napięcie, ciężar, ciepło albo coś jeszcze trudnego do nazwania. Ta część karty opisuje, czy pojawił się kontakt z ciałem od środka i gdzie był odczuwany. To punkt wyjścia do słuchania własnego doświadczenia.
02Odłożenie2,02 / 3
Zrobić trochę miejsca przy swoich sprawach
To, co nas zajmuje, nie musi zniknąć. Możemy spróbować odłożyć sprawy na taką odległość, przy której łatwiej oddychać i nadal mieć z nimi kontakt. Obserwujemy, co dało się odłożyć, czy coś potrzebowało zostać i czy udało się uszanować ten opór. Zauważamy też ogólny ton dnia — uczucie obecne w tle.
03Uchwyt2,2 / 3
Znaleźć słowo lub obraz, który pasuje
Czasem trudno od razu powiedzieć, co czujemy. Powoli pojawia się słowo, obraz, kolor albo gest, który oddaje coś z tego doświadczenia. Nazywamy go uchwytem. W tej części sprawdzamy, czy coś pasowało i czy osoba wróciła z tym do odczucia w ciele, aby sprawdzić dopasowanie.
04Prześwit2,2 / 3
Poczuć, że jest we mnie miejsce
Być może sprawy nadal są obecne, a jednak nie zajmują już całej uwagi. Pojawia się choćby chwila przestrzeni, w której można pobyć ze sobą. Obserwujemy, czy takie miejsce się pojawiło, czy można było w nim pozostać i na ile odczuwalne było rozróżnienie między sobą a swoimi sprawami.
05Ruch2,08 / 3
Zauważyć, że coś może potoczyć się inaczej
Ruch może być drobny: sprawa wygląda trochę inaczej, pojawia się niespodziewana myśl, obraz albo własny następny krok. W karcie pytamy o takie oznaki nowości. Dajemy miejsce także odpowiedzi, że nic się jeszcze nie zmieniło — ona również pomaga zrozumieć przebieg praktyki.
06Wrócenie2 / 3
Wrócić do dnia z uwagą na siebie
Zakończenie też jest częścią doświadczenia. Pytamy o spokojny powrót: podziękowanie, dłonie na sercu, powolne otwarcie oczu. Aby wyliczyć pełny wynik tej części po takim powrocie, potrzebujemy również samopoczucia zapisanego przed praktyką i po niej. Osobno przyglądamy się zmianie odczuwanego obciążenia.
W CZYM JEST SIŁA TEGO BADANIAZobaczyć drobną zmianę.
01 / BLISKO CHWILI 02 / W DŁUŻSZYM CZASIE 03 / Z MIEJSCEM DLA RÓŻNICY
Zobaczyć drobną zmianę.
I dać jej dłuższą perspektywę.
Po spotkaniu łatwo zapamiętać ogólne wrażenie: było mi lżej, było trudno, coś się poruszyło. Prześwit pozwala zatrzymać się bliżej tego „coś”. Zobaczyć, z jakich drobnych momentów składa się doświadczenie — i wracać do nich po kolejnych praktykach.
Zauważyć to, co subtelne
Kontakt z ciałem, trafne słowo, odrobina miejsca przy trudnej sprawie. Zapis po praktyce pomaga zachować szczegóły, które z czasem mogłyby się zatrzeć.
Przyglądać się temu, co powraca
Powtarzane karty pozwalają pytać, czy dane doświadczenie pojawia się ponownie i jak zmienia się u tej samej osoby. Trzyletni program daje przestrzeń do szukania takich prawidłowości.
Uczyć się z różnych przebiegów
Chwila ulgi, brak zmiany, niepewność czy trudność mają tu swoje miejsce. Uczestnik może pominąć pytanie. Dla rozumienia procesu ważne jest to, co rzeczywiście zostało zauważone.
Wspólne wyniki pomagają stawiać coraz trafniejsze pytania: co pojawia się razem, co się powtarza, a co potrzebuje więcej czasu? To początek uczenia się z doświadczeń uczestników. O tym, czy obserwowane zmiany wynikają z samej praktyki, te dane jeszcze nie rozstrzygają.
Publikujemy zestawienia, za którymi stoją wystarczające dane i przegląd metodologiczny. Osobiste odpowiedzi, kody uczestników i treści notatek pozostają poza tą stroną.
05 — HORYZONT 2026–2029Trzy lata, żeby
Trzy lata, żeby
zobaczyć więcej.
Plan pracy zaczyna się od uważnego sprawdzenia narzędzia. Kolejne etapy pozwolą spojrzeć na powtarzalność doświadczeń i zmianę w dłuższym czasie.
Uczymy się obserwować
Zbieramy pierwsze zapisy i sprawdzamy, czy pytania są zrozumiałe. Pierwsze półrocze służy także kalibracji narzędzia.
Śledzimy przebieg
Przyglądamy się powtórzeniom i różnicom. Pytamy, jak doświadczenie rozwija się u tych samych osób w kolejnych spotkaniach.
Łączymy perspektywy
Zestawiamy dłuższe przebiegi, opisujemy ograniczenia i pytania, które wyłoniły się z obserwacji. Dzielimy się tym, co udało się rozpoznać.
06 — PRZEJRZYSTOŚĆCiekawość wymaga
Ciekawość wymaga
rzetelności.
Badanie ma charakter obserwacyjny i opiera się na samoopisie. Uczymy się rozpoznawać proces, pozostając otwarci również na brak zmiany.
Co te dane mogą nam powiedzieć?+
Opisują zgłaszane doświadczenia i ich współwystępowanie w czasie. Pomagają stawiać pytania o warunki praktyki. Same nie dowodzą, że praktyka spowodowała zmianę ani że działa terapeutycznie.
Czy KOP mierzy carrying forward?+
KOP jest autorskim narzędziem obserwacji w rozwoju. Zapisuje wybrane aspekty odczuwanej zmiany, inspirowane filozofią Gendlina. Nie jest zwalidowanym testem carrying forward ani narzędziem diagnostycznym.
Jak powstają publiczne liczby?+
Raport obejmuje wszystkie ukończone karty, także z praktyki własnej. Wyniki dzielimy według źródła praktyki oraz na karty pełne i krótkie. Każdą osobę liczymy raz w łącznej liczbie; może ona występować w kilku grupach. Grupy z mniej niż 5 osobami pozostają bez publicznych liczb. Profile kart pełnych i krótkich liczymy osobno. Wcześniejsze raporty zachowują zakres podany przy publikacji. Wyniki wstępne można opublikować przed końcem kwartału; pokazujemy dokładny okres obserwacji. Każdy raport i jego aktualizację zatwierdza administrator po sprawdzeniu podglądu. Najpierw liczymy średnią danej osoby, a potem średnią tych średnich. Każda publikowana miara wymaga co najmniej 5 różnych osób w wybranej grupie. Odczuwany spokój ma własne pytanie 0–10 dotyczące momentu po uchwycie lub obrazie wewnętrznym; wcześniejsze karty nie mają tego pomiaru. Pominięcia nie stają się zerami; zmiany przed/po wymagają rzeczywistych par pomiarów.
Co pozostaje prywatne?+
Nie publikujemy nazwisk, kodów, indywidualnych przebiegów, nazw małych grup ani swobodnych wypowiedzi. Raport jest oddzielnym, zatwierdzonym zestawieniem. Uczestnik ma dostęp do własnych zapisów na platformie.
Gdzie są źródła i podstawa myślenia?+
- Eugene T. Gendlin, A Process Model (2017) ↗
- Eugene T. Gendlin, A New Model (1999) ↗
- Eugene T. Gendlin, When You Feel the Body From the Inside, There Is a Door (2000) ↗
Prześwit KOP 1.0, wrzesień 2026. Publiczna agregacja: przeswit-public-v1; punktacja kart: kop-1.0-app1. Zmiany metody będą opisywane wraz z kolejnymi raportami.
Co jeszcze może
się z tego wyłonić?
Jesteśmy otwarci na rozmowę o metodzie, pytaniach badawczych i współpracy.
Oczyszczanie przestrzeni · posłuchaj i weź udział Drugie badanie Instytutu: EXP — poziom doświadczania Instytut Obecności · Prześwit